Söke Yörükleri

Kategori: Uncategorised Pazartesi, 16 Ocak 2017 tarihinde yayınlandı. Administrator tarafından yazıldı.

1071'den sonra İran üzerinden. Anadolu'ya Türk Boylarının göçleri başlamıştı. Bu göçler özellikle Moğolların  Harzemşahlar devletini yıkması üzerine (l23l) büyük boyut kazanarak 1300'lere, daha sonra da azalarak 1517 yılına kadar sürdü. 1187, 1232, 1244  ve 1270 yıllarındaki büyük göç dalgasıyla Orta Asya, Sibirya, İdil-Ural ve Kafkasya'dan 24 veya 48 (günümüzdeki ) Türk boyundan değişik oranlarla aileler gelerek  Anadolu'ya yerleştiler. Selçukluların, Yörükleri iskan ettiği esas bölge Aydın, Balıkesir ve Muğla yöresidir

Selçuklular, Orta Asya'dan göçle gelen Türkleri; meşguliyetlerine uygun olan yerlere (Örneğin: Esnaf ve sanatkarları şehirlere, çiftçileri ovaya, bahçe tarımı yapanları dere kenarlarına) ve genelde de boy olarak topluca yerleştiriyordu veya bir bölgeyi fetheden komutana orasını tahsis edip, boyunu da buraya iskan ediyor, İçişlerinde geniş yetki ve serbesti tanıyarak bu  beyi, bölgenin yöneticisi ve uç beyi olarak görevlendiriyordu.

Yörüklerin  Yerleştirildikleri Yöreler:

1- Aydın Beyliği'nin Kurulduğu (1320-1390) Aydın ve Çevresi.

2- Osmanlı Beyliği'nin Kurulduğu Bilecik,  Bursa çevresi.

3- Karasi Beyliği'nin Kurulduğu Balıkesir, Çanakkale çevresi .

4- Saruhanlı Beyliği'nin Kurulduğu Manisa çevresi.

5- Germiyanlı  Beyliği'nin  Kurulduğu Kütahya çevresi.

6- İnançoğulları Beyliği'nin  Kurulduğu Denizli çevresi.

7- Karaman-Karamanlı  Beyliği'nin  Kurulduğu Karaman, Konya, Mersin

çevresi.

8- Tekeli-Teke  Beyliği'nin  Kurulduğu Antalya çevresi.

9- Hamit Beyliği'nin  Kurulduğu Isparta, Burdur Çevresi

10- Menteşe Beyliği'nin Kurulduğu Muğla çevresi.

11- Ramazanoğlu Beyliği'nin Kurulduğu Adana çevresi.

12- Dulkadirli  Beyliği'nin  Kurulduğu KahramanMaraş çevresi.

13- Kozan  Beyliği'nin Kurulduğu Kozan Çevresi

Yörükler bu beyliklere kurucu veya asli unsur olarak katılmıştır. Yörüklerin Anadolu'ya ilk geldiklerinde yoğun olarak yerleştirilip yaşadıkları ilk bölge Aydın, Balıkesir ve Muğla çevresidir. Osmanlılar, 1700-1880 yıllarında dış yenilgilerle devlet düzeninin sarsılması, otorite boşluğu özellikle vergi ve yargıdaki haksızlıklar, eşkiyalığın yaygınlaşması, yöneticilerin rüşvet ve haraç almaları, aşırı vergi ve uzun süreli (4-10 yıl gibi) askere almak amacıyla halka baskı ve zulmünü arttırmasıyla başlayan iç isyanları önlemek ve bastırmak için alınan tedbirler sırasında Yörük Obalarını da parçalayıp onlu-yirmili çadır grupları halinde başka bölgelere dağıttı. Adana, KahramanMaraş, Hatay ve Gaziantep taraflarında Yürüklere "AYDINLI" denilmesinin  nedeni  budur.

KAYITLARA GÖRE SÖKE VE ÇEVRESİ YERLEŞMELERİ

1595 - 1603 yılları arasında, dokuz yıl saltanatta kalan onüçüncü padişah 3. Mehmet zama­nında Söke'ye AKÇAŞEHİR denili­yordu.

Bu tarihte İSABALI Aşireti ve ALANYUTLU Alayundlu (alaca atlı, iyi atlı), Aşireti, Akçaşehir'e yerleş­tiler. Alanyutlu Aşiretinin bir bölümü bu tarihte BALAT'a gidip yerleşti­ler.

Tarihte Ege

1687-1691 yılları arasın­da, dört yıl saltanatta kalan,  yirminci padişah 2. Süley­man zamanında. M.S. 1691 yılında DANİŞMENT'lilere ait-olan KARA ALİ, CİVANŞİR, BÜYÜK SELMANLI, KÜÇÜK SELMANLI, KAŞIKÇI, GÖLGİR ve SERMANYELİ isimleriyle anılan cemaatler Söke ve çevre köylere gelip yerleşmeye-başladılar.

Bu cemaatlerin hangi köylere ne kadar yerleştikleri hakkında bir bil­gi bulunamadı.

1687-1691 yıllarında , hayvancılık yapan göçebe yörüklerden HORZUMLULAR aşiretine bağlı bir kısım insanlar Özbaşı Köyüne yerleştiler.

Göçlerden

1703-1730 yıllan arasında yirmiyedi yıl saltanatta kalan yirmiüçüncü padişah III.Ahmet zamanında yani 1717 tarihle­rinde Oğuz boylarından GÜZELBEYLİ, KÜÇÜKLÜ,   SAÇIKARALI,   SARITEKELİ cemaatlerinden  olan yörük göçebe aileler Söke  ovasına yerleştiler.

ALANYUNTLU'lar Balat'a yerleşti.SARITEKELİ, KARATEKELİ, BOZTEKELİ gibi isim alan cemaatler Antalya yöresinden Oğuzların Tekeli yörüklerindendirler. Bu Tekeli yörükleri, Anadolu'nun doğusuna, batısına, kuzeyine güneyine dağılan Oğuz (Türkmen) ailelerindendirler.

Bu cemaatler, daha ziyade kışın SÖKE, KIRIKİÇİ, AKKÖY, YENİHİSAR (DİDİM) ve GERMENCİK yörelerinde kalıcı gruplar oluşturmuşlar ve yerleşik düzene geçmişler­dir.

Gene 1717 yılında KARSAK veya VARSAK aşireti Akçaşehir, Koçarlı, Aydın ve Balat'a yerleştiler.

1703 ve 1730 yılları arasında yirmi -yedi yıl saltanat süren Osmanlı Padişahı III.Ahmet'in son zamanlarında ve 1730-1754 yılları arasında yirmidört yıl salta­nat    süren,    yirmidördüncü    padişah I.Mahmut zamanının sonlarına kadar, bu iki padişahın hüküm sürdükleri zamanlar­da Oğuzlar'm büyük aşiretlerinden biri olan KAÇAR veya GACAR diye isimlendirilen yörük aşireti önce Germenciğe, Koçarlıya sonra Söke ve köylerine yerleşmeye baş­ladılar.

Yörükler bölümünde bu konuda ek bilgiler mevcuttur

Gösterim: 5354