Söke Adının Nereden Geldiği

Kategori: Uncategorised Pazartesi, 16 Ocak 2017 tarihinde yayınlandı. Administrator tarafından yazıldı.

SÖKE'NİN TARİHİNDE CHARLES TEXTER (Şarl Teksiye) NİN SÖKE HAKKINDA YAZDIĞI (M.S. 1835)

Türkiye toprakları, Trakya ve Anadolu'su ile, birçok ka­vimlerin gelip yerleştikleri git­tikleri veya yok oldukları bir ülke olduğu için, bu toprak­larda sayısız uygarlıklar ku­rulduğu   için  yerli,   yabancı birçok tarihçi, coğrafyacı, arkeolog, sosyolog, antropolog v.s. uzmanlık dalı olan kişiler Türkiye için sayısı belli olmayan eserler yazmışlar ve yazmaktadırlar.

Böyle kitaplardan birini de ya­zan ; Fransız Tarihçisi ve arkeloğu Charles Texıer (Şarl Teksiye) dir. Bu kişi, 1808-1839 yılları arasında otuzbir yıl saltanatta kalan, otu­zuncu padişah 2. Mahmud ve 1839-1861 yılları arasında yirmiiki yıl saltanatta kalan, otuzbirinci pa­dişah Abdülmecit zamanlarında, Türkiye'ye 1832 de gelerek 1847 ta­rihine kadar onbeş yıl, bu padişah­lardan iki izinname almayı başar­mış, bu onbeş yılda Türkiye'nin he­men her yerindeki arkeolojik değeri önemli yerleri gezerek gördüklerini dikkatlice kaleme alarak, 1832 de Fransa'ya gidip, onbeş yıl orada, bildiği Fransızca, Latince, Yunan­ca, eserleri inceleyerek 1862 yılın­da yani, 1832-1862 arasında otuz yıl çok ciddi bir eser hazırlayarak, Faransızca 10 adet kitap yayınlamıştır.

T.B.M.M. Kitap No:2 adı altında bu on kitabı, üç cilt halinde Os­manlıca olarak (KÜÇÜK ASYA) adı altında 500 adet bastırmıştır.

Bu kitap henüz, Türkçeye tercü­me edilmemiştir. Ali Suat tarafın­dan Fransızcadan Osmanlıcaya çevrilen bu eser Türkiye Tarihi, coğrafyası ve arkeoloji yönünden, paha biçilmez bir eserdir. Bu Fran­sız bilgin 1835 te Söke'ye geldiğinde Söke'ye (Suköy) deniliy­ordu.

Bu tarihçi bu sözcük üzerinde durarak, (SUKÖY) (SUKÜ gibi söz­cüklerin zamanla söyleniş biçimi­nin değişmesinden SÖKE şekline dönüştüğünü ileri sürmektedir.

Uzun yıllar. Büyük Menderes nehrinin su baskınlarına uğra­ması sonucu (Su köy) diye anılan bu yerleşimin SÖKE kelimesine dö­nüşebildiği, yerleşim yerlerinin isimlerinin verilmesinin on-yirmi sebeplerinden birisinin bir doğa olayı olması, akla en yatkın olanıdır.

1808-1839 yılları arasında otuzbiryıl saltanatta kalan, otuzuncu padişah 2. Mahmud ve 1839-1861 yıllan ara­sında, yirmiiki yıl saltanatta kalan otuzbirinci padişah 1. Abdülmecit zamanlarında, 1831-1856 yıllarında Söke ve çevresindeki nüfusun, yüzde doksan beşi Müslüman, yüzde beşi ise Hıristiyan idi.

Gene bu 1831-1856 yılları arasın­da Söke ve çevresinde onbeş ayrı dil konuşuluyordu.

Küçük Asya tarihini ve arkeolojisi­ni yazan Fransız tarihçi ve arkeologu Charles Texier 1835 te, Söke'ye Su Şehri veya Su köyü denildiğini, bu ye­rin Meandır Mağnezisine (Tekin'e) tahminen 12 kilometre uzaklıkta ol­duğunu, bu Mağniziya harabelerinden söktüğü kurşunları Fransa'ya nasıl götürdüğünü, kaçırdığını kita­bında yazıyor. Bu Fransız, 1835 yılın­da Söke'ye gelmişti.

EVLİYA ÇELEBİ SEYAHATNAMESİNDEN 1671-1672 DE SÖKE ŞEHRİ HAKKINDA

Ve Söke dimenin sebebi tesmiyesi oldur kim Urhan Gazi Gü zelhisarda iken küffan hakhisan bedgirdar Balat Kal'asından ge milerle asker döküb bu Söke hisara gelüb müstevli oldu Söke da ğmda tabur kurub tahassun ider Urhan gazi dahi seksen bin cü -yuşu muvahhidin ile Güzelhisardan sökün idüb Söke hisarı su­runda küffar ile cenk ve cidal ve harb ve kıtal iderken askeri is­lam münhezim olmağa yüz tutar hemen Urhan Gazi dalsaturu muhammedi olub askeri İslama takviyet virerek Bire gaziler Su kafiri söke söke şehirden çıkarın deyince küffara güzel saturu ur-hani ururlar kim küffann bir canibi reha bulmıyub cümlesi tigı ateştabdan kebab olub tab ve tüvanlan ve pir ve civanları bertü-rab kalırlar Ve cümle gemileri Balat kal'asmda yanlız kalub guza ti müslimine ganimet olur anmçün bu şehre Söke dirler

Söke denilmesinin sebebi, Orhan gazi Güzelhisara'da yere batası kafirler Balat kalesinden Söke Kalesine gelerek kapanır­lar. Orhan Gazi de seksen bin askerle gelip cenge başlar. İslam askeri mağlup olmaya yüz tutunca Orhan Gazi hemen dal satır olur ve "Bre gaziler, şu kafiri söke söke şehirden çıkarın!" deyince, kafirlerin hepsi kılıçtan geçirilir. Bütün gemileri Balat'ta Müslümanların eline geçer. Onun için bu şehre Söke denilmiştir

Gösterim: 798